Жил бүрийн төсөв хэлэлцэх үеэр Ерөнхийлөгч болон Ерөнхий сайдын нутаг төсвийн хуваарилалтаас хамгийн том бялгууг хүртлээ гэх шүүмжлэл өрнөдөг. Тэгвэл ирэх онд 14 аймагт улсын төсвөөс дэмжлэг олгоно. Тодруулбал, Хөвсгөл аймагт хамгийн өндөр буюу 56.3 тэрбум төгрөг хуваарилсан бол хамгийн бага мөнгийг Говьсүмбэр аймагт 9.8 тэрбум төгрөг тусгажээ. Өөрөөр хэлбэл, хамгийн өндөр төсөвтэй Хөвсгөл аймаг хамгийн бага төсөвтэй Төв аймгаас даруй зургаа дахин их төсөвтэй байна.

Үүнээс гадна ирэх онд Архангай аймагт 36.5 тэрбум, Баян-Өлгий аймагт 19.3 тэрбум, Баянхонгор аймагт 29.2 тэрбум, Булган аймагт 14.4 тэрбум, Говь-Алтай аймагт 13.9 тэрбум, Дундговь аймагт 23.8 тэрбум, Өвөрхангай аймагт 24.5 тэрбум, Сүхбаатар аймагт 12.4 тэрбум, Ховд аймагт 27 тэрбум, Хэнтий аймагт 27 тэрбум төгрөгийн санхүүгийн дэмжлэг олгох гэнэ.

Харин 2027 оны төсвийн жилд нийслэлээс гадна долоон аймаг улсын төсөвт орлого төвлөрүүлэхээр тооцжээ. Тодруулбал, Өмнөговь аймаг хамгийн их орлого буюу 1.5 их наяд төгрөг төвлөрүүлэх бол Улаанбаатар хот 421.5 тэрбум төгрөг, Орхон аймаг 107 тэрбум төгрөг, Дорноговь аймаг 16.8 тэрбум төгрөг, Сэлэнгэ аймаг 12.1 тэрбум төгрөг, Дархан-Уул аймаг 11.8 тэрбум төгрөг, Төв аймаг 3.4 тэрбум, Дорнод аймаг 600 сая төгрөгийг орон нутгийн төсвөөс улсын төсөвт орлого төвлөрүүлэх гэнэ.

Халдлагын үеэр Харьков хотын эрчим хүчний байгууламж, хийн олборлолтын байгууламж, шатахуун түгээх станц болон Изюм хотын цахилгаан дамжуулах сүлжээ өртсөн тухай мэдээлжээ. Мөн Житомир мужийн эрчим хүч, төмөр замын дэд бүтэц, Донецк болон Запорожье мужийн эрчим хүчний тоног төхөөрөмжид гэмтэл учирсан байна. Гэхдээ эдгээр мэдээллийг Зеленскийгийн дурдсан зургаан байгууламжтай нэг бүрчлэн тааруулж баталгаажуулаагүй.

Зеленскийн мэдээлснээр, эрчим хүчний байгууламжуудад өгсөн цохилтын улмаас улс даяар 33 хүн гэмтжээ.

Түүнчлэн Киев хотын Дарницкийн дүүрэгт байрлах 25 давхар орон сууцыг нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмжөөр цохисны улмаас нэг хүн амиа алдаж, 11 хүн гэмтсэн гэж хотын дарга Виталий Кличко мэдээлжээ.

Зеленский Оросын халдлагыг АНУ-ын ерөнхийлөгчийн гал зогсоох санаачилгад өгсөн хариу гэж үзэж байгаагаа илэрхийлсэн байна. Харин ОХУ-ын гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров "Зеленский амрах боломж хүртэх эрхгүй гэж бодож байна" гэж мэдэгдсэн байна.

Трамп Ням гаригт /2026.10.11/эрчим хүчний гал зогсоох тохиролцоо нэн даруй хэрэгжинэ гэж мэдэгдсэн. Гэсэн хэдий ч Орос уг тохиролцоог мөрдөж байгаа эсэхэд эргэлзээ үүсээд байна. Их Британи, Франц, Канад болон Европын холбоо уг санаачилгыг дэмжсэн ч Европын холбооны гадаад бодлогын тэргүүн Кая Каллас Орос тохиролцоог мөрдөж эхэлснийг хараахан нотлоогүй байгааг онцолжээ.

Энэ удаагийн гал зогсоох тохиролцоо нь Орос, Украины дайныг бүхэлд нь зогсоох бус, хоёр тал бие биеийнхээ эрчим хүчний дэд бүтэц рүү довтлохоо түр зогсоох тухай санал байв. Гэхдээ Трамп тохиролцоо байгуулсан гэж зарлахдаа нарийвчилсан нөхцөл, хэрэгжүүлэх механизмыг тайлбарлаагүй. Орос, Украин сүүлийн саруудад харилцан эрчим хүчний дэд бүтэц рүү довтолж, түлш, цахилгаан хангамжид доголдол үүсгэсээр байна. "BBC"-ийн дүн шинжилгээгээр, 2026 онд Украины Оросын хяналтад байдаг газрын тос, байгалийн хийн байгууламжуудад өгсөн цохилтын тоо өмнөх оны мөн үеэс хоёр дахин нэмэгджээ.

Тэрбээр "Иргэдийн түгээмэл асууж байгаа асуултуудын нэг болох салхи шуургатай үед манай дүүжин замын тээврийн систем аюулгүй байдлаа хэрхэн хангаж ажиллах вэ гэдэг асуултад хариулт өгье.

Манай үндсэн систем 21 метр секундийн хурдтай салхийг бүрэн тэсвэрлэх чадвартай. Нийт 19 тулгуурын гурван тулгуур дээр салхины хурд болон зүг чигийг хэмжих мэдрэгчүүд байрласан байгаа. Манай дэд системийн хувьд салхины хурд 21 метр секундэд хүрэх хязгаарын 80 орчим хувь буюу ойролцоогоор 16 метр секунд болоход диспетчерийн өрөөнд анхааруулга ирнэ. Ингэснээр үндсэн системийн хурдыг секундэд 6 метрээс 1.5-2 метр болгон бууруулж, зорчигчдыг аюулгүй байдлаар, удаашруулсан хурдаар хоёр буудал руу буулгах зохион байгуулалт хэрэгжих төлөвлөгөөтэй ажиллаж байгаа. Улаанбаатар хотын жилийн дундаж салхины хурд ойролцоогоор секундэд 1.5-3 метр байдаг. Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд салхины хамгийн өндөр хурд секундэд 20 метрт хүрч байсан юм байна. Тэгэхээр манай систем секундэд 21 метрийн хурдтай салхийг бүрэн тэсвэрлэх чадвартай. Үүнд үндэслэн аюулгүй байдлын тооцооллыг хийж гаргасан байгаа. Манай диспетчер системд үндсэн хяналтаа тавьж ажиллана" гэлээ.

Засгийн газрын “Чөлөөлье” үндэсний санаачилгын хүрээнд хөдөлмөр эрхэлж буй хэн бүрийг дэмжих бодлого, үйл ажиллагаа анх удаа ирэх оны төсөв, энэ жилийн төсвийн тодотголоор биеллээ олно. Засгийн газар худалдаа, үйлчилгээ эрхлэхэд шаардлагатай зарим бүртгэл, зөвшөөрлийг хялбаршуулж, төрийн үйлчилгээг цахим хэлбэрээр авах боломж бүрдүүлсэн. УИХ-ын хаврын чуулганаар батлуулсан Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай хууль, Зөвшөөрлийн тухай хууль баялаг бүтээгчдээ дэмжих бодит алхам болсон.

Мөн татварын хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг баталснаар ирэх жил 15,000 ажлын байр бий болно. Эдгээр ажлын байрыг бий болгох тулгуур, түшиг салбар нь хөдөө аж ахуй. Тиймээс Төрийн банкны 1.1 их наяд төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээлийн тодорхой хувийг хөдөө аж ахуйн салбарт зарцуулна. Мөн анх удаа улсын төсвөөр төмс, хүнсний ногоо нөөцөлнө, мөн 100,000 тонн улаанбуудай нөөцөлж зорилтот бүлэгтээ хүргэнэ. Бидний дэвшүүлсэн бодлого, үйл ажиллагаа амьдралд биеллээ олох эсэхийг төсөв батлагдсаны дараа ард түмэн шүүн тунгаана” гэлээ. 

21 дэх жилдээ болж буй энэхүү өргөтгөсөн худалдаанд нийслэл, 21 аймаг, брэнд бүтээгдэхүүнүүдээ дэлгэжээ. Үзэсгэлэн худалдаанд оролцогчид үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжиж буй Ерөнхий сайдад талархаж буйгаа илэрхийлж байлаа. “Намрын ногоон өдрүүд- Үндэсний үйлдвэрлэл 2026” өргөтгөсөн худалдаа энэ сарын 27-нд дуусах байсныг тариаланч, ногоочдын хүсэлтээр долоо хоног сунгахаар боллоо. 

Дуудлага, мэдээллийн дагуу шалгалтын ажиллагаа явуулахад согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ “Даюун” маркийн мотоцикл жолоодож, урсгал сөрж “Тоёота Приус” маркийн автомашинтай мөргөлдсөн нөхцөл байдал тогтоогдсон бөгөөд уг хэргийг Завхан аймаг дахь цагдаагийн байгууллагаас шалгаж байна.

Иймд жолооч та замын хөдөлгөөнд оролцохдоо хариуцлагатай байж, өөрийн болон бусдын аюулгүй байдлыг хангаж, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохгүй байхыг цагдаагийн байгууллагаас анхааруулж байна. Таны гаргасан нэг буруу шийдвэр өөрийн болон бусдын амь нас, эрүүл мэндэд нөхөж баршгүй хохирол учруулж болзошгүй. 

SF Express нь 1993 онд БНХАУ-ын Шэньжэнь хотноо үүсгэн байгуулагдсан бөгөөд өнөөдөр дэлхийн 80 гаруй улс оронд салбараа ажиллуулж, шуудан, ложистикийн үйлчилгээ үзүүлдэг тэргүүлэх хувийн хэвшлийн байгууллага болоод буй юм.

SF Express-ын Монгол Улс дахь салбар компани нь 2013 оноос албан ёсны үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн. Хятад Монгол хоёр орны хоорондын бараа бүтээгдэхүүний түргэн шуурхай тээвэрлэлтийн хэрэгцээг хангах, e-commerce зах зээлийн тэлэлтэд дэмжлэг үзүүлэх, жижиг дунд аж ахуйн нэгжүүд болон иргэдэд ложистикийн чанартай үйлчилгээ үзүүлэх зорилготойгоор ажилладаг.

Тус компани нь байгуулагдсан цагаасаа өөрийн өргөн сүлжээгээр дамжуулан Монголын хэрэглэгчдэд дэлхийн улс орнуудтай харилцах хамгийн найдвартай гүүр болон ажилласаар иржээ. SF Express-ын Монгол Улс дахь салбар компанийн гүйцэтгэх захирал Чиньган:

-2020 онд Монгол Улсын ард түмнээс БНХАУ-ын ард түмэнд бэлэглэсэн 30 мянган хонийг тээвэрлэх ажлыг SF Express групп нь хоёр улсын хорио цээрийн дэглэм, гаалийн дүрмийн дагуу амжилтай зохион байгуулсан юм. Энэ нь бидний хувьд маш их ач холбогдолтой үйл ажиллагаа юм. Одоогоор SF Express-ын Монгол Улс дахь салбар компанид  Монгол Улсын 17 иргэн ажиллаж, олон улсын хэмжээнд сард 1000-2000 шуудан илгээмж тогтмол явуулж байна. Саяхан бид UPS олон улсын шуудангийн группын Монгол Улс дахь салбар компаниийн хувиар ажиллах гэрээ байгуулсан байгаа юм. Энэ нь олон улсын хооронд ачаа тээвэр явуулах эрхийн зөвшөөрөлтэй болсон гэсэн үг. Манай компанийн үйлчилгээний цар хүрээ улам өргөн хэмжээнд тэлсээр байна гэлээ.

SF Express-ын Монгол Улс дахь салбар компани нь Монгол улсаас олон улс орон руу шуудан илгээмжийн үйл ажиллагаа эрхлэн явуулж байгаа бөгөөд Европын 26 улс, Азийн 16 улс, АНУ, Канад, Мексик, Австрали зэрэг улс руу шуудан илгээмжийг гараас гарт, түргэн шуурхай, найдвартай тээвэрлэж байна. SF Express-ын Монгол Улс дахь салбар компанийн зөвлөх Б.Аюурзана:

-SF Express-ын Монгол Улс дахь салбар компани нь шуудангийн соёлыг Монгол Улсад нэвтрүүлэх зорилготой орж ирсэн. Өмнө нь Хятад шуудан болон Монгол шуудангийн хооронд л бараа бүтээгдэхүүний солилцооны шуудан нэвтэрдэг байсан.  Дараа нь хүнээр дамжин дайвар хэлбэрээр бүтээгдэхүүн явуулах болсон, одоо гэхэд олон улсын хэмжээнд дэлхийн стандартад нийцсэн шуудан болох SF Express Монголд нэвтэрсэн. Анх эхлээд Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаа явуулж байснаа одоо Монголын бүх аймаг хотуудад Хятадаас ирж буй шууданг хүргэх буюу Хятадад буюу олон улсад шуудан илгээж байна. Манай шуудан нь найдвартай, түргэн шуурхай, баталгаатай гэдгээрээ хамгийн давуу талтай юм. Мөн үүнийхээ дагуу ажилладаг. Монголын харилцаа холбооны зохицуулах хорооны сүүлийн 4-5 жилийн дүнгээс харахад  SF Express-ын Монгол Улс дахь салбар компани нь Монгол Улсад ажиллаж буй шуудангийн салбарт эхний 2 юм уу 3-р байрыг эзэлсээр байна. Энэ нь SF Express нь улсын хууль тогтоомжийг найдвартай хэрэгжүүлж, шуудангийн үйл ажиллагааг найдвартай явуулдаг гэсэн үг. Монголоос олон улсын хэмжээнд шуудан илгээмж явуулах явцад компани маань хилийн хамгийн найдвартай үйлчлүүлэгч, хамгийн найдвартай харилцагч гэсэн итгэлийг олсон гэлээ.

Найдвартай, баталгаатай, шуурхай үйлчилгээг орчин үеийн технологийн ололтод тулгуурлан гараас гарт хүргэн, Монголын шуудангийн салбарт шинэ шинэлэг бүхнийг нэвтрүүлж, дэлхийн зиндааны чанартай үйлчилгээг хангаж байна. Уг компанийн Гаалийн менежер Т.Билгүүн:

-бид нар хэрэглэгч нартаа олон улсын шуудан илгээмжүүдийг нь тогтмол шуурхай түргэн хүргэж өгөх үйлчилгээг хангаж байна. Би уг компанид 6 жил гаруй ажиллаж байна, хэрэглэгчид маань жил ирэх тусам нэмэгдэж байна, тэд ч сэтгэл ханамж өндөр байдаг. Миний хувьд олон улсын байгуулагад ажиллаж байгаа учраас олон юм сурч авдаг, SF Express хэмээх том гэр бүлийн нэг гишүүн болсондоо маш баяртай байна.

SF Express групп нь Хятадад үйл ажиллагаа явуулж буй төдийгүй дэлхийн олон улсад үйл ажиллагааны цар хүрээгээ тэлсээр байна. Уг компани нь зөвхөн ашиг олохын төлөө биш, харин улс орон, бүс нутгийн хооронд соёлыг нэвтрүүлэх тал дээр маш эрчимтэй ажиллаж буйгаараа онцлог юм. Тухайн ажиллаж буй улс орондоо нийгмийн салбарт, ялангуяа соёл, боловсрол, хүмүүнлэгийн салбарт ач холбогдолтой үйл ажиллагаа явуулдаг. Солонго SF сургууль 2017 онд Монгол Улсад байгуулагдахад SF Express группээс зуун хувийн тусламж үзүүлжээ. Энэ нь хүүхдүүд ба эрүүл мэндийн салбарт тус компанийн оруулж буй буяны үйлсийн нэгэн жишээ юм. 

Одоогоор тус сургууль нь 700 гаруй сурагч, 60 гаруй багш ажилтчинтай. Тус сургууль Монгол Улсын бага, суурь болон бүрэн дунд боловсролын хөтөлбөрийг англи хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалтын хөтөлбөртэй хослуулан хэрэгжүүлдэг төрийн өмчийн бус хос хэлний сургалттай сургууль юм. Тус сургууль нэгдүгээр ангиасаа англи хэлийг монгол хэлтэй хослуулан заадаг ба гуравдугаар ангиасаа эхлэн хятад, япон, солонгос хэлийг сонгон, сонгосон хэл бүрийг олон улсын шалгалтын түвшинд бэлтгэн сургадаг. Сурагчид 12-р ангиа төгсөөд гадаадын их дээд сургуулиудад хэлний бэлтгэлгүйгээр мөн тэтгэлэг аван суралцах боломжтой байдаг. Солонго SF сургуулийн захирал Б.Энхжаргал:

-Сургууль маань анх байгуулагдахад маш олон хүнээс тусламж, талархал тоссон. Сургууль байгуулна гэдэг бол хүүхдүүдэд эрдэм номын хөтөч болдог гэдгээрээ буянтай үйлс юм. Сургууль байгуулагдахад SF Express группээс 100 хувийн хөрөнгө оруулалт хийж, бидэнд бэлэг барьсан юм. Энэ нь Монголын хүүхдүүдэд том хөрөнгө оруулалт болж буян үйлдсэн хэрэг юм. Ингэснээр манай сургуулийн дэвшин дээшлэх үүд хаалга нээгдсэн. Ингээд бид Солонго гэдэг нэрийнхээ ард SF гэдэг үгийг оруулаад “Солонго SF сургууль” гэж нэрлэсэн байгаа юм. Хүүхдүүд маань жил бүр SF Express групп-д талархалын захиа явуулдаг. Манай сургуульд Хятад компани хөрөнгө оруулалт хийсэн гэдэг утгаараа хятад хэл сурах ба Хятадад сурах сонирхолтой хүүхдүүд маш олон, энэ бол манай сургуулийн бас нэг бахархал юм. Сургуулийн хувьд Хятадын дунд сургуулиудтай харилцан холбоо тогтоож хүүхдүүдээ харилцан солилцох төлөвлөгөөтэй байна.

Cургуулийн таатай орчныг бүрдүүлсний үндсэн дээр мэргэжлийн чадварлаг багш ажилтныг сонгон авч шинжлэх унааны хамгийн шинэ мэдлэгийг хүүхдэд зөв хялбар аргаар ойлгуулж, мэдлэг, дадал олоход чиглэсэн эрүүл чийрэг, эрдэм боловсролтой зөв хүнийг төлөвшүүлж, байгальд ээлтэй, эх дэлхийтэйгээ ойрхон, орчноо зөв зохион байгуулсан эко сургууль байхыг эрхмэлдэг билээ.

Манай сурвалжлагын багийнхан Солонго SF сургуультай танилцаж, хүүхдийн хоолноос амсан сэтгэл дүүрэн буцах боллоо. 

-SF Express-ын Монгол Улсад явуулж буй үйл ажиллагаа саруул уудам хөгжлийн хэтийн төлөвтэй байна. UPS олон улсын шуудангийн группыг саяхан өөрийн компаньдаа нэтгэж авсан. Үүгээрээ бид Ази, Еропын зах зээлд үйл ажиллагаа улам илүү өргөтгөж байна. Монголын жижиг дунд аж ахуйн нэгжийн бүтээгдэхүүнийг гадагш гаргах, тэдний бараа матриалыг гадаадаас оруулах зэрэг нийгмийн чиглэсэн ажилд илүү анхаарч байна. Хятадын бараа бүтээгдэхүүнийг Ероп, Орос руу гаргах хамгийн төд зам бол Монгол улсаар дамжуулах явдал болно. Олон улсын чиглэлүүдийн нисэх онгоц, төмөр зам, авто замыг сайн ашиглах тал дээр бас илүү түлхүү анхааран ажиллах болно. Бас Эрээн боомт ба Замын үүдийн чөлөөт бүсэд том хэмжээний агуулах байгуулж, хоёр орны хооронд хийгдэж буй бизнесийн харилцааг улам илүү шуурхай, соёлтой хэлбэр руу оруулна гэж Б.Аюурзана ярилаа.

 

 

Зохиогч: Нийтлэл: ЮЙ-ИН, Х.АРВИНТАЛ, Д.МӨЧИР, Г.АЛС, Н.ЦОВОО

Найруулагч: Х.АРВИНТАЛ

Эх сурвалж : СОЛОНГО МЭДЭЭЛЛИЙН ТӨВ